Friday, August 10, 2012

Ra tiền trăm, thu tiền triệu từ Nghinh Xuân Lan rừng

BT- Chuyện ở Thái Lan

5 năm trước, Trần Văn Phi, cán bộ văn phòng UBND xã Tân Thắng, huyện Hàm Tân, nghe một người bạn sống lâu năm ở nước ngoài kể: tại Thái Lan, đất nước đứng đầu về lai tạo, xuất khẩu lan, người ta đang quay về nuôi lan rừng. Xét đến cùng, lan rừng có những ưu điểm về màu sắc tự nhiên mà không phải cây lan lai tạo nào cũng có được… Đơn cử, ông Nipol Tămnanthoong, chủ vườn Yai or childs – một trong những vườn lan lớn, nổi tiếng của nước Thái, với trên 30 năm kinh nghiệm, trước đây đã lai tạo nhiều giống lan, nay đang quay lại với Nghinh Xuân Lan rừng. Ông Woo Thep - Hankisanga, một nhà vườn khác từng thành công với cây lan loại có giá 30.000 USD cũng đang theo hướng đi này.

Vườn lan của ông Nguyễn Sơn Hà tại xã Tân Thắng, Hàm Tân

Mày mò, tìm kiếm

Từ khi nghe được câu chuyện bạn kể, Trần Văn Phi, một người chưa bao giờ nhận là người rành rẽ về lan, đã nghĩ nhiều về giống Nghinh Xuân Lan. Anh tìm sách đọc, được biết: Nghinh Xuân Lan còn có tên là lan me (thường xuất hiện ở cây me), lan đai châu, lan ngọc điểm, là một trong 4 giống lan thuộc loài lan Rhynchostylis. Nghinh Xuân Lan tên khoa học là Rhynchostylis gigantea, lá lớn chùm hoa cong và dài chừng 20cm, hoa thơm ngát và rất lâu tàn. Giống lan này có mặt trong nhiều cánh rừng từ Bắc chí Nam của Việt Nam. Nghinh Xuân Lan có 4 màu: hồng chấm tím, trắng tuyền, đỏ thẫm, đỏ khoang trắng. Bên cạnh Nghinh Xuân Lan, còn có Ngọc Điểm đuôi cáo tên khoa học là Rhynchostylis Retusa, cũng có mặt trong rừng Việt Nam, ở độ cao 1.500m, thuộc các tỉnh Yên Bái, Pleiku, Kon Tum… Ngoài ra, người chơi lan còn nhắc đến và cũng rất yêu chuộng một giống khác của loài Rhynchostylis là Ngọc Điểm hải âu với chùm hoa lên thẳng dài chừng 20cm, hoa màu xanh dương, khác với Nghinh Xuân Lan, Ngọc Điểm đuôi cáo. Nghinh Xuân Lan với đặc điểm ra hoa vào tháng 12 âm lịch, nở bung hoa khi mùa xuân về, rất khó trong việc nhân giống qua hình thức cấy mô. Trong khi đó, trong điều kiện tự nhiên với cách phát tán hạt phấn hoa, Nghinh Xuân Lan phát triển khá mạnh. Vì vậy con đường hiện nay của nhiều nhà vườn lan, là sưu tầm Nghinh Xuân Lan từ các cánh rừng mang về chăm sóc, dùng kỹ thuật phối để lai tạo các giống lan mới có cùng loài như: cho Nghinh Xuân Lan lai tạo với Ngọc Điểm hải âu hoặc Ngọc Điểm đuôi cáo… Hiện nay tại Việt Nam có một nơi nổi tiếng cả nước về nghề khai thác, nuôi trồng lan rừng là làng Đồng Nhân, huyện Hoài Đức, tỉnh Hà Tây. Người của Làng Đồng Nhân đi khắp nơi để thu thập lan rừng, sau đó bỏ công ra chăm sóc, rồi bán lại. Họ đặc biệt chú ý đến Nghinh Xuân Lan.

Nuôi Nghinh Xuân lan trong vườn nhà

Trần Văn Phi bắt đầu công việc nuôi Nghinh Xuân Lan từ năm 2004, trong khu vườn sau nhà vốn không rộng rãi lắm của mình. Anh nhờ ông Hòa – một người trồng lan nổi tiếng ở đất Tân Thắng, có lan xuất đi châu Âu, Thái Lan, tìm mua giúp giống Nghinh Xuân Lan trong rừng. Ông Hòa thông qua đường dây mua bán lan của mình đặt hàng những người đi rừng ở Campuchia, ở Lào khai thác giúp. Mặt khác, anh Phi cũng dặn chừng đồng bào dân tộc Raig ở Sông Phan (khi đó còn là một thôn của xã Tân Nghĩa) hễ ai có Nghinh Xuân Lan, anh đều mua. Mấy tháng sau đó, thông qua sự giúp đỡ của ông Hòa và mua của đồng bào dân tộc, anh Trần Văn Phi có được một số ký giống Lan Nghinh Xuân, với giá trên dưới 30 ngàn đồng/ký. Lý do để người khai thác lan rừng bán ký lô là do khi vào rừng họ gặp từng bụi lan, và cứ thế khai thác mang về. Anh Phi đã tách từ những ký lan rừng được khoảng 1.200 cây lan con. Sau đó tiếp tục đầu tư một khoản tiền mua chậu hoa, làm nên những chậu Nghinh Xuân Lan.

Ông Trần Văn Phi, người trồng Nghinh Xuân Lan rừng đầu tiên ở xã Tân Thắng, Hàm Tân

Truyền nghề cho em rể

Trong quá trình mày mò tìm kiếm phương cách làm ăn, làm giàu, Trần Văn Phi không dấu cách làm với người em rể là ông Nguyễn Sơn Hà, trước là Chủ tịch UBND xã Tân Thắng, nay là Phó Bí thư xã. Nhờ vậy, ngoài việc có được 1.000 chậu Nghinh Xuân Lan rừng, ông Hà học được cách chăm sóc lan. Theo đó, ông biết: Nghinh Xuân Lan chịu nóng, nhiệt độ thích hợp từ 26 – 300C. Tuy vậy loại lan này cũng rất chịu ẩm, ẩm càng cao rễ càng mọc nhanh, cây phát triển tốt và chống chịu được nhiều loại sâu bệnh. Cùng có phương cách làm ăn giống nhau, cùng chọn con đường ít người đi để đi, bộ đôi Phi – Hà trở thành hai người nuôi trồng Nghinh Xuân Lan rừng đầu tiên ở Tân Thắng, nếu không kể trại lan của ông Hòa.

Thu bạc triệu

Sau hai năm chăm sóc, từng bước học hỏi kinh nghiệm trồng lan, mùa xuân năm 2007 vừa qua, Trần Văn Phi đã làm nên “thành tích” nho nhỏ là xuất bán 1.200 chậu lan Nghinh Xuân, thu trên 40 triệu đồng. Nếu loại trừ tiền chậu, tiền phân, thuốc, ông Phi lãi được 30 triệu đồng trên một diện tích chưa đầy 300m2 vườn nhà. “So với các ngành kinh doanh khác thì số lãi không lớn, song nó mở ra một cách thức làm ăn, cách học hỏi kinh nghiệm, vận dụng trí tuệ để làm ăn” – Ông Phi giải thích. Ông Nguyễn Sơn Hà làm ăn sau, dĩ nhiên sẽ bán chậm hơn. Chuẩn bị đón tết năm 2008, thông qua ông Hòa, ông Hà bán được 500 chậu/1.000 chậu Nghinh Xuân Lan, với giá 50.000 đồng/chậu (cao hơn ông Phi bán năm ngoái) thu trên 25 triệu đồng. Ông Hà là người kỹ tính, theo ông nói lãi từ 500 chậu lan được 12 triệu đồng, nhưng theo nhiều người nói thực tế cao hơn. “Cận tết năm nay, tùy theo sức hút của Nghinh Xuân Lan trên thị trường hoa ngày tết, chúng tôi xem xét đến khả năng xuất bán 500 chậu còn lại”. Ông Hà nói. Mùa xuân đang về, bạn có là người chơi lan? Đừng ngại ngần gì không mua một chậu Nghinh Xuân Lan. Thơm lắm!?

Hà Thanh Tú

No comments:

Post a Comment

Girls Generation - Korean